Quyền sử dụng đất có được thừa kế không?
Có. Quyền sử dụng đất là một phần di sản của người đã mất, có thể được chia cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật (Bộ luật Dân sự 2015). Việc nhận cụ thể còn phụ thuộc loại đất và các điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai.
Thừa kế theo di chúc
Nếu người mất để lại di chúc hợp pháp, di sản được chia theo di chúc. Tuy nhiên, pháp luật bảo vệ một số người thân. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng, và con thành niên mà không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, kể cả khi di chúc không cho họ hưởng hoặc chỉ cho hưởng ít hơn (Điều 644).
Thừa kế theo pháp luật
Khi không có di chúc, hoặc di chúc không hợp pháp, di sản được chia theo hàng thừa kế (Điều 651):
- Hàng thứ nhất: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người mất.
- Hàng thứ hai: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người mất; cháu ruột mà người mất là ông bà nội hoặc ngoại.
- Hàng thứ ba: cụ nội, cụ ngoại; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; cháu ruột; chắt ruột.
Những người cùng hàng được hưởng phần bằng nhau. Người ở hàng sau chỉ được hưởng khi không còn ai ở hàng trước (đã mất, không có quyền hưởng, bị truất quyền hoặc từ chối nhận).
Thời hiệu cần lưu ý
Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản (10 năm đối với động sản), kể từ thời điểm mở thừa kế (Điều 623). Hết thời hạn này, việc xử lý di sản có quy định riêng, vì vậy nên tìm hiểu sớm.
Thủ tục cơ bản
- Bước 1. Xác định người để lại di sản, thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế và di chúc (nếu có).
- Bước 2. Lập văn bản khai nhận hoặc văn bản thỏa thuận phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định của pháp luật về công chứng.
- Bước 3. Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có) và nộp hồ sơ đăng ký biến động tại cơ quan đăng ký đất đai để được cấp Giấy chứng nhận mang tên người thừa kế.
Một số trường hợp thừa kế giữa người thân có quy định riêng về thuế. Bạn nên tra cứu quy định hiện hành khi thực hiện.
Khi gia đình có tranh chấp
- Giữ nguyên hiện trạng, tránh tự ý bán, chuyển nhượng hoặc xây dựng làm thay đổi tài sản đang tranh chấp.
- Thu thập giấy chứng tử, giấy tờ về đất, di chúc, giấy tờ chứng minh quan hệ gia đình, và tài liệu về công sức quản lý, tôn tạo di sản.
- Ưu tiên thương lượng, hòa giải trong gia đình. Nếu không thống nhất được, có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định. Tòa án cũng sẽ tiến hành hòa giải trước khi xét xử.
Lưu ý: Bài viết chỉ cung cấp thông tin chung theo quy định pháp luật tại thời điểm đăng; quy định có thể thay đổi. Mỗi vụ việc có hoàn cảnh riêng nên nội dung này không phải ý kiến tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của bạn. Nếu cần, vui lòng liên hệ luật sư để được tư vấn trực tiếp.